“Nederland, let op uw zaak”, zegt Jacco Vonhof, voorzitter van MKB Nederland tijdens de Algemene Ledenvergadering van Vereniging ION dinsdag 5 november in Nieuwegein. Hij waarschuwt dat Nederland langzaam het ondernemerschap aan het kwijtraken is. En daarmee wordt ook een gat geslagen in de cohesie binnen de samenleving, volgens hem.
“Hebben wij als land, als samenleving, nog wel door wat de toegevoegde waarde is van ondernemers”, stelt Jacco Vonhof een goed gevulde zaal tijdens de Algemene Ledenvergadering van Vereniging ION de vraag. “Nederland is het ondernemerschap langzaam aan het kwijtraken. Er vindt een consolidatieslag plaats en dat is op zich prima. Maar een deel van het mkb, en zeker de familiebedrijven, kunnen niet meer verder ondernemen omdat de financiering lastig is.”
Het mkb is verantwoordelijk voor tweederde van de werkgelegenheid in Nederland. Vonhof noemt het mkb dan ook de kampioenen van onze economie. Maar er ontstaan te weinig nieuwe ‘kampioenen’, stelt hij. Dat komt omdat het laten groeien van een bedrijf een te groot risico is geworden, vooral als het gaat om nieuwe mensen aannemen. In plaats daarvan worden zzp’ers ingehuurd.
“Als een ondernemer niet meer investeert, dan verdwijnen de wortels van het mkb in de samenleving. En als je wortels weg zijn, komt er erosie. Je merkt nu al dat de sociale cohesie onder druk staat. Dat komt omdat de ondernemers zijn vertrokken. De samenleving mag zich afvragen hoe belangrijk ondernemers zijn voor een dorp, stad of regio. De samenleving mag zich afvragen of aandeelhouderswaarde groter is dan stakeholderswaarde.”
Afvinklijstjes
De politiek kan een rol spelen om het ondernemersklimaat te verbeteren. In de eerste plaats moet er vertrouwen komen. Niet van de burger in de politiek, maar van de politiek in de burger. “Regels zijn eigenlijk gestold wantrouwen. Dat zijn afvinklijstje. Maar we lijken te zijn vergeten dat het grootste gedeelte van de mensen gewoon deugt. Op die manier moet de overheid ook kijken naar de ondernemer. Vertrouw de ondernemers.”
Ten tweede hoop hij op vereenvoudiging. Het blijkt dat de regels zo complex zijn, dat bijvoorbeeld mensen die meer gaan werken, netto minder overhouden. Fiscale regels moeten eenvoudiger. Tot slot verwacht Vonhof voorspelbaarheid van de overheid. De elektrificatie van het autopark is daar een voorbeeld van. “Probeer als ondernemer maar een goede keuze te maken. Stel dat je hebt geinvesteerd in elektrische auto’s voor je bedrijf, omdat de overheid dat eist. En dat die eis ineens niet meer geldt. Dan heeft diegene die dus niet geacteerd heeft op het beleid een voordeel.”
Ondernemers moeten ook wat terugdoen, vindt Vonhof. “Als je ons de ruimte geeft, dan gaan ondernemers verstellen en verbinden. Ondernemers zijn bij uitstek de mensen die polarisatie uitbannen. Die kijken met een ondernemersoog. Tot slot zal de ondernemer vernieuwen en innoveren. Dat kan het mkb heel goed. Want mijn grootste zorg is dat ondernemers het niet meer leuk vinden om te ondernemen. Zonder ondernemers staat de economie stil.”